Temperatuur omrekenen
Temperatuur omrekenen
Met deze temperatuur calculator reken je eenvoudig en snel temperaturen om tussen de meest gebruikte en historische temperatuurschalen. Volg deze stappen:
- Kies de van-schaal, zoals Celsius (°C) of Fahrenheit (°F).
- Kies de naar-schaal waarnaar je wilt omrekenen.
- Voer de temperatuurwaarde in die je wilt omrekenen.
- Klik op Omrekenen en bekijk direct het resultaat.
De calculator ondersteunt acht temperatuurschalen: Celsius, Fahrenheit, Kelvin, Réaumur, Rankine, Newton, Delisle en Rømer. Kortom: van de dagelijkse weersvoorspelling tot wetenschappelijke en historische toepassingen.
Elke schaal heeft zijn eigen referentiepunten en gebruikscontext. De meest gebruikte omrekening is die tussen Celsius en Fahrenheit, maar ook de omrekening naar Kelvin is essentieel in de natuurkunde en scheikunde.
Wanneer kom je temperatuuromrekening tegen?
Temperatuur is een van de meest alledaagse fysische grootheden. De behoefte aan omrekening ontstaat zodra men te maken krijgt met een andere temperatuurschaal dan men gewend is.
- Reizen naar de Verenigde Staten: in de VS wordt temperatuur uitgedrukt in Fahrenheit. Een weersvoorspelling van 95 °F klinkt alarmerend voor Nederlanders die Celsius gewend zijn: het is 35 °C en dus een warme zomerdag. Omgekeerd is een koortstemperatuur van 38,5 °C voor Amerikanen 101,3 °F.
- Koken met buitenlandse recepten: Amerikaanse en Britse kookboeken vermelden oventemperaturen in Fahrenheit. Een recept dat 375 °F vraagt, vereist een ovenstand van 190 °C. Omrekening is noodzakelijk voor iedereen die internationale recepten volgt.
- Wetenschap en scheikunde: in de fysica en chemie wordt altijd gewerkt met Kelvin als absolute temperatuurschaal. Gaswetten, thermodynamica, stralingswetten en kwantumfysica vereisen temperaturen in Kelvin. Het absolute nulpunt (0 K = −273,15 °C) is het vertrekpunt voor alle thermodynamische berekeningen.
- Techniek en industrie: Amerikaanse technische specificaties, HVAC-systemen en thermodynamische berekeningen gebruiken naast Fahrenheit ook Rankine als absolute temperatuurschaal. Europese ingenieurs die met Amerikaans materiaal werken, moeten regelmatig omrekenen.
- Medische context: lichaamstemperatuur wordt in Nederland gemeten in Celsius (normaal: 36,5–37,5 °C). In de VS is dit in Fahrenheit (normaal: 97,7–99,5 °F). Bij internationale medische communicatie of bij gebruik van een Amerikaanse koortsthermometer is omrekening nodig.
- Historische en wetenschapshistorische teksten: oudere wetenschappelijke publicaties en historische documenten gebruiken soms de Réaumur-, Newton-, Delisle- of Rømer-schaal. Voor het begrijpen van historische metingen en experimenten zijn omrekeningen naar Celsius of Kelvin noodzakelijk.
Wat zijn de verschillende temperatuurschalen?
Een temperatuurschaal is een wiskundig systeem om temperaturen te meten en vergelijken. Elke schaal wordt gedefinieerd door twee of meer vaste referentiepunten, zoals het vriespunt en het kookpunt van water, en een intervalverdeling daartussen. De meeste schalen zijn lineair, maar ze verschillen in nulpunt en stapgrootte.
Er zijn twee soorten temperatuurschalen: relatieve schalen (zoals Celsius en Fahrenheit), waarbij het nulpunt een willekeurig gekozen referentiepunt is, en absolute schalen (zoals Kelvin en Rankine), waarbij het nulpunt het fysische absolute nulpunt is. Dit is de laagst mogelijke temperatuur waarop de thermische energie minimaal is.
Overzicht van alle temperatuurschalen
De calculator ondersteunt de volgende acht schalen, elk met hun eigen definitie, referentiepunten en toepassingsgebied:
- Celsius (°C): de internationale standaard voor dagelijks gebruik. Gebaseerd op het vriespunt (0 °C) en kookpunt (100 °C) van water bij 1 atm. Vernoemd naar de Zweedse astronoom Anders Celsius (1701–1744). Gebruikt in vrijwel alle landen ter wereld voor weersberichten, geneeskunde en koken.
- Fahrenheit (°F): ontwikkeld door de Duits-Nederlandse natuurkundige Daniel Gabriel Fahrenheit (1686–1736). Gebaseerd op drie referentiepunten: het mengsel van ijs, water en ammoniumchloride (0 °F), het vriespunt van water (32 °F) en de lichaamstemperatuur van een gezond mens (96 °F, later bijgesteld naar 98,6 °F). Standaard in de VS en op sommige Caribische eilanden.
- Kelvin (K): de SI-basiseenheid voor temperatuur en de enige absolute temperatuurschaal die wetenschappelijk gezien de standaard is. Gedefinieerd via de Boltzmann-constante (kB = 1,380649 × 10⁻²³ J/K), vastgesteld door de CGPM in 2019. Het nulpunt (0 K = −273,15 °C) is het absolute nulpunt. Kelvin-graden zijn even groot als Celsius-graden. In gewone thermodynamische systemen komen geen negatieve Kelvin-temperaturen voor.
- Réaumur (°Ré): ontwikkeld door de Franse wetenschapper René Antoine Ferchault de Réaumur (1683–1757). Vriespunt van water is 0 °Ré, kookpunt is 80 °Ré. Ooit gebruikt in Frankrijk, Duitsland, Rusland en Nederland; nu vrijwel uitsluitend aangetroffen in historische teksten en oude Europese recepten (met name voor suikerwerk en kaas).
- Rankine (°Ra): een absolute temperatuurschaal ontwikkeld door de Schotse ingenieur William John Macquorn Rankine (1820–1872). Rankine-graden zijn even groot als Fahrenheit-graden, maar het nulpunt is het absolute nulpunt (0 °Ra = −459,67 °F = 0 K). Gebruikt in Amerikaanse technische en thermodynamische berekeningen.
- Newton (°N): een vroege temperatuurschaal voorgesteld door Isaac Newton (1643–1727) rond 1700, maar nooit breed geadopteerd. Vriespunt van water is 0 °N, lichaamstemperatuur is 12 °N, kookpunt van water is 33 °N. Historisch en wetenschapshistorisch interessant als een van de eerste systematische pogingen tot temperatuurmeting.
- Delisle (°De): een omgekeerde schaal ontwikkeld door de Franse astronoom Joseph-Nicolas Delisle (1688–1768). Het kookpunt van water is 0 °De. Hogere Delisle-waarden corresponderen met lagere temperaturen. Het vriespunt van water is 150 °De. Gebruikt in Rusland tot de 19e eeuw; nu uitsluitend historisch.
- Rømer (°Rø): ontwikkeld door de Deense astronoom Ole Rømer (1644–1710), de eerste wetenschapper die het bestaan van de eindige lichtsnelheid aantoonde. Het vriespunt van water is 7,5 °Rø, het kookpunt is 60 °Rø. Fahrenheit baseerde zijn schaal gedeeltelijk op de Rømer-schaal. Nu uitsluitend historisch van belang.
Formules temperatuur omrekenen
Celsius ↔ Fahrenheit
De meest gebruikte omrekening in de praktijk:
°C = (°F − 32) × 5/9
Voorbeeld: 98,6 °F → (98,6 − 32) × 5/9 = 66,6 × 5/9 = 37 °C
Celsius ↔ Kelvin
De wetenschappelijke standaardomrekening:
°C = K − 273,15
Voorbeeld: 0 K − 273,15 = −273,15 °C (absoluut nulpunt)
Fahrenheit ↔ Kelvin
°F = K × 9/5 − 459,67
Celsius ↔ Réaumur
°C = °Ré × 5/4
Celsius ↔ Rankine
°C = °Ra × 5/9 − 273,15
Veelgestelde vragen over temperatuur omrekenen
Gebruik de formule: °F = (°C × 9/5) + 32. Enkele handige referentiepunten: 0 °C = 32 °F (vriespunt water), 20 °C = 68 °F (kamertemperatuur), 37 °C = 98,6 °F (lichaamstemperatuur), 100 °C = 212 °F (kookpunt water). Een snelle vuistregel voor ruwe schattingen: verdubbel de Celsius-waarde en tel 30 op (geeft een benadering, niet exact).
Het absolute nulpunt (0 K = −273,15 °C = −459,67 °F) is de laagst theoretisch mogelijke temperatuur. Bij 0 K heeft materie de minimaal mogelijke thermische energie: klassieke thermische beweging van deeltjes is tot stilstand gekomen. Het absolute nulpunt kan nooit volledig worden bereikt (derde wet van de thermodynamica), maar wetenschappers zijn met speciale koelingtechnieken tot op miljardsten van een kelvin van het absolute nulpunt gekomen.
De VS adopteerde in de 18e eeuw de Fahrenheit-schaal, die toen al breed in gebruik was in Europa. Toen de rest van de wereld in de 19e en 20e eeuw overschakelde op Celsius als onderdeel van de metrieke standaardisatie, bleef de VS vasthouden aan zijn traditionele systeem. Pogingen tot metrieke omschakeling (zoals de Metric Conversion Act van 1975) leidden niet tot een volledige overstap in het dagelijks leven. In de Amerikaanse wetenschap en geneeskunde worden Celsius en Kelvin wel standaard gebruikt.
Kelvin en Celsius hebben even grote graden: een temperatuurverschil van 1 °C is gelijk aan een verschil van 1 K. Het enige verschil is het nulpunt: Celsius heeft zijn nulpunt bij het vriespunt van water (0 °C = 273,15 K), terwijl Kelvin zijn nulpunt heeft bij het absolute nulpunt (0 K = −273,15 °C). Kelvin kent geen negatieve waarden maar Celsius wel. In de wetenschap wordt Kelvin gebruikt voor absolute berekeningen. In het dagelijks leven is Celsius de standaard.
Celsius en Fahrenheit zijn precies gelijk bij −40 graden: −40 °C = −40 °F. Dit is het enige punt waar beide schalen dezelfde numerieke waarde hebben. Het volgt direct uit de omrekenformule: −40 = (−40 × 9/5) + 32 = −72 + 32 = −40 ✓.
De normale lichaamstemperatuur van een gezond mens ligt tussen 36,1 en 37,2 °C (97,0–99,0 °F), met een gemiddelde van circa 37,0 °C (98,6 °F). Koorts wordt doorgaans aangenomen bij een temperatuur boven 38,0 °C (100,4 °F). De exacte waarde hangt af van de meetlocatie (mond, oksel, oor of rectaal), tijdstip van de dag en individuele variatie.
De Delisle-schaal is historisch omgekeerd: hogere waarden betekenen lagere temperaturen. Joseph-Nicolas Delisle definieerde zijn schaal in 1732 door te beginnen bij het kookpunt van water (0 °De) en af te koelen. Hij verdeelde de afstand naar het vriespunt van water in 150 gelijke delen, zodat het vriespunt 150 °De is. De schaal was populair in Rusland gedurende de 18e en vroege 19e eeuw, maar raakte in onbruik na de introductie van de Celsius-schaal.
De hoogste officieel gemeten luchttemperatuur op aarde is 56,7 °C (134,1 °F), gemeten in Furnace Creek, Death Valley, Californië op 10 juli 1913. De laagste gemeten luchttemperatuur is −89,2 °C (−128,6 °F), gemeten op het Vostok-station in Antarctica op 21 juli 1983. In satellietmetingen zijn zelfs lagere temperaturen geregistreerd tot −93,2 °C op het Antarctisch hoogplateau.
Referentietabel temperatuurschalen
In deze tabel zie je de meest belangrijke referentiepunten uitgedrukt in alle acht temperatuurschalen die de calculator ondersteunt.
| Referentiepunt | °C | °F | K | °Ré | °Ra | °N | °De | °Rø |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Absoluut nulpunt | −273,15 | −459,67 | 0 | −218,52 | 0 | −90,14 | 559,73 | −135,90 |
| Vriespunt water | 0 | 32 | 273,15 | 0 | 491,67 | 0 | 150 | 7,5 |
| Lichaamstemperatuur | 37 | 98,6 | 310,15 | 29,6 | 558,27 | 12,21 | 94,5 | 26,93 |
| Kookpunt water (1 atm) | 100 | 212 | 373,15 | 80 | 671,67 | 33 | 0 | 60 |
| Kamertemperatuur (20 °C) | 20 | 68 | 293,15 | 16 | 527,67 | 6,6 | 120 | 18 |
| Hete zomerdag (35 °C) | 35 | 95 | 308,15 | 28 | 554,67 | 11,55 | 97,5 | 25,88 |
| Vriespunt alcohol (ethanol) | −114,1 | −173,4 | 159,05 | −91,28 | 286,29 | −37,65 | 321,15 | −52,40 |
| Kookpunt stikstof | −195,79 | −320,42 | 77,36 | −156,63 | 139,25 | −64,61 | 443,69 | −95,04 |
Omrekentabel Celsius naar Fahrenheit en Kelvin
In deze tabel zie je veelgebruikte omrekeningen van Celsius naar Fahrenheit en Kelvin, voor een praktisch bereik van dagelijkse en wetenschappelijke temperaturen.
| Celsius (°C) | Fahrenheit (°F) | Kelvin (K) |
|---|---|---|
| −40 °C | −40 °F | 233,15 K |
| −20 °C | −4 °F | 253,15 K |
| −10 °C | 14 °F | 263,15 K |
| 0 °C | 32 °F | 273,15 K |
| 5 °C | 41 °F | 278,15 K |
| 10 °C | 50 °F | 283,15 K |
| 15 °C | 59 °F | 288,15 K |
| 20 °C | 68 °F | 293,15 K |
| 25 °C | 77 °F | 298,15 K |
| 30 °C | 86 °F | 303,15 K |
| 37 °C | 98,6 °F | 310,15 K |
| 40 °C | 104 °F | 313,15 K |
| 100 °C | 212 °F | 373,15 K |
| 200 °C | 392 °F | 473,15 K |
Gerelateerde calculators
Wil je een specifieke temperatuuromrekening uitvoeren? Gebruik dan deze handige calculators:
Betrouwbaarheid van deze temperatuuromrekeningen
De omrekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op internationaal erkende definities van de temperatuurschalen. De Kelvin is de SI-basiseenheid voor temperatuur, gedefinieerd via de exacte waarde van de Boltzmann-constante (kB = 1,380649 × 10⁻²³ J·K⁻¹), vastgesteld door de 26e Algemene Conferentie voor Gewichten en Maten (CGPM) in 2019.
De Celsius-schaal is gedefinieerd ten opzichte van de Kelvin: 0 °C = 273,15 K (exact). De Fahrenheit-schaal is gedefinieerd ten opzichte van Celsius: 0 °F = −17,7̄ °C en de schaalaanduiding 1 °F = 5/9 °C. De omrekenfactoren voor Réaumur, Rankine, Newton, Delisle en Rømer zijn gebaseerd op de historische definities van deze schalen zoals gedocumenteerd door de BIPM en in de wetenschappelijke literatuur.
Gebruikte bronnen en relevante links
-
International Bureau of Weights and Measures (BIPM). The SI Brochure – 9th edition (officiële definitie van SI-eenheden zoals Kelvin en Celsius).
Bekijk bron -
NIST (National Institute of Standards and Technology). Special Publication 811 – Guide for the Use of the International System of Units (standaardreferentie voor SI-gebruik en temperatuurconversies).
Bekijk bron -
NIST (National Institute of Standards and Technology). SI Units – Temperature (praktische uitleg van temperatuurschalen en conversies).
Bekijk bron
Redactionele controle: R. Teunissen, MSc (2026). Inhoud gecontroleerd op basis van de BIPM-definitie van de Kelvin (2019), de historische definities van alle temperatuurschalen en de NIST-omrekentabellen voor temperatuureenheden.
Categorie: Temperatuur