Romeinse Cijfers omrekenen

Romeinse cijfers naar getallen omrekenen

Met de gratis Romeinse cijfers calculator van Omrekenen.nl reken je eenvoudig en snel om. Volg deze stappen:

• Kies de richting: van Romeinse cijfers naar getal of van Getal naar Romeinse cijfers.
• Voer de waarde in die je wilt omrekenen.
• Klik op Omrekenen en zie direct het resultaat.

Waar kom je Romeinse cijfers vandaag de dag nog tegen?

Hoewel Arabische cijfers de standaard zijn geworden, zijn Romeinse cijfers springlevend in tal van contexten:

• Klokken en horloges: veel analoge klokken en staande klokken tonen de uren in Romeinse cijfers (I t/m XII). Op sommige klokken staat 4 als IIII in plaats van IV — een historische uitzondering die al eeuwen wordt gebruikt.
• Films en televisieseries: het productiejaar van films wordt in de aftiteling traditioneel in Romeinse cijfers vermeld. Een film uit 1999 eindigt met “MCMXCIX”.
• Boeken en publicaties: voorwoorden, inleidingen en inhoudsopgaven worden in veel boeken genummerd met Romeinse cijfers (i, ii, iii, iv…). Hoofdstuknummers in wetenschappelijke werken ook.
• Monumenten en gebouwen: de bouwdatum op kerkgevels, gemeentehuizen en oorlogsmonumenten staat bijna altijd in Romeinse cijfers.
• Pausen, koningen en regeerders: regnaalnummers bij koningshuizen en pausen worden in Romeinse cijfers aangeduid: Koning Willem-Alexander is Willem IV in de dynastische nummering; Paus Franciscus is de huidige paus zonder nummer, maar zijn voorgangers hadden nummers als Benedictus XVI.
• Olympische Spelen: de editienummering van de Olympische Spelen gebruikt Romeinse cijfers: de Spelen van 2024 in Parijs waren de XXXIII Olympiade.
• Super Bowl en sportevenementen: de Amerikaanse Super Bowl gebruikt altijd Romeinse cijfers: Super Bowl LVIII was in 2024.
• Wetgeving en documenten: artikel- en paragraafnummering in wetteksten en notariële akten gebruikt soms Romeinse cijfers.

Wat zijn Romeinse cijfers?

Romeinse cijfers zijn een getallensysteem dat gebruikmaakt van zeven letters uit het Latijnse alfabet. Het systeem stamt uit het oude Rome (circa 500 v.Chr.) en was tot in de late middeleeuwen het dominante getallensysteem in Europa. Arabische cijfers (met het getal nul als sleutelinnovatie) verdrongen het Romeinse systeem geleidelijk vanaf de 12e–13e eeuw.

De zeven basistekens en hun waarden:

Teken	Waarde	Herkomst
I	1	Latijns I, afgeleid van één streep
V	5	Afgeleid van een hand (5 vingers)
X	10	Twee gekruiste V’s, of twee handen
L	50	Middeleeuwse aanpassing van het teken ↑
C	100	Latijn centum = honderd
D	500	Helft van het teken Ⓟ (duizend)
M	1000	Latijn mille = duizend

De regels van het Romeinse cijfersysteem

Regel 1: additieve notatie

Symbolen die van groot naar klein worden geschreven, worden opgeteld:

• VI = 5 + 1 = 6
• LXX = 50 + 10 + 10 = 70
• MDCCC = 1000 + 500 + 100 + 100 + 100 = 1800

Regel 2: subtractieve notatie

Wanneer een kleiner symbool vóór een groter staat, wordt het afgetrokken. Dit geldt alleen voor de volgende zes combinaties — alle andere zijn ongeldig:

Combinatie	Waarde	Betekenis
IV	4	5 − 1
IX	9	10 − 1
XL	40	50 − 10
XC	90	100 − 10
CD	400	500 − 100
CM	900	1000 − 100

Ongeldig zijn combinaties als VX (5 voor 10), LC (50 voor 100) of VL (5 voor 50) — die bestaan niet in de standaard Romeinse notatie.

Regel 3: herhaling

Een symbool mag maximaal drie keer achter elkaar worden herhaald. Dus III = 3 is geldig, maar IIII = 4 is ongeldig (schrijf IV). Uitzondering: IIII komt wel voor op sommige klassieke klokken.

Regel 4: V, L en D worden nooit herhaald

De symbolen V (5), L (50) en D (500) mogen nooit worden herhaald. VV bestaat niet — schrijf X. LL bestaat niet — schrijf C. DD bestaat niet — schrijf M.

Stap-voor-stap: hoe reken je om?

Arabisch naar Romeins (getal naar Romeins cijfer)

Gebruik de aftrektabel — begin bij de grootste waarde en werk naar beneden:

Waarde	Symbool	Waarde	Symbool
1000	M	40	XL
900	CM	10	X
500	D	9	IX
400	CD	5	V
100	C	4	IV
90	XC	1	I
50	L

Voorbeeld 2024: 2024 − 1000 = M, 1024 − 1000 = M, 24 − 10 = X, 14 − 10 = X, 4 = IV → MMXXIV

Voorbeeld 1999: 1999 − 1000 = M, 999 − 900 = CM, 99 − 90 = XC, 9 = IX → MCMXCIX

Romeins naar Arabisch (Romeins cijfer naar getal)

Lees van links naar rechts. Als een symbool kleiner is dan het volgende symbool, trek het af. In alle andere gevallen tel je op.

Voorbeeld XLII: X (10) staat vóór L (50) → aftrekken: −10. Dan L = +50. Dan I = +1. Dan I = +1. Totaal: −10 + 50 + 1 + 1 = 42

Voorbeeld MCMXCIX: M=1000, CM=900, XC=90, IX=9 → 1000+900+90+9 = 1999

Formules en regels voor Romeinse cijfers

Romeins naar getal

Om Romeinse cijfers om te zetten naar een getal:

Getal naar Romeins

Om een getal om te zetten naar Romeinse cijfers:

Veelgestelde vragen over Romeinse cijfers

Tabel van Romeins naar getal

Romeins	Getal
I	1
II	2
III	3
IV	4
V	5
X	10
L	50
C	100
D	500
M	1000

Tabel van getal naar Romeins

Getal	Romeins
1	I
2	II
3	III
4	IV
5	V
10	X
50	L
100	C
500	D
1000	M

Categorie: Overig, Rekentools